Wie zijn wij > Reisverslagen > 2012 - 2013 > MAROKKO

MAROKKO

Na de slechte piste in niemandsland kwamen we bij de Marokkaanse grenspost. Hier troffen we weer een 8 tal voertuigen van de rally en we hebben ons maar weer bij hun aangesloten. We konden zodoende een hele rij auto's voorbijrijden en kregen een voorkeursbehandeling bij de loketten. Na eerst de paspoorten te hebben laten stempelen moesten we een formuliertje halen bij de douane, dit invullen en daarna wachten tot we in de scan konden met de camper. Nadat we gescand waren moesten we met het formuliertje terug naar de douane waar het van de nodige stempels werd voorzien. Na 3 en een half uur konden we dan eindelijk Marokko binnen rijden.

In Bir Gandouz bij Motel Barbas ( 85 km na de grens) zijn we gestopt en hebben we besloten om er te blijven overnachten. Zulke luxe hadden we al lang niet meer gezien. Er was Wifi zodat we de website konden bijwerken en we hebben er 's avonds een heerlijke pizza gegeten.  De volgende morgen al weer vroeg gaan rijden. De weg was in eerst instantie erg saai en vlak. Maar hoe verder we reden hoe meer het landschap weer veranderde. Op een gegeven moment rijdt je weer door een prachtig landschap met veel zandduinen. De gehele route waaide het weer ontzettend hard. Af en toe was het een lichte zandstorm. Onderweg kwamen we nog een paar maal een aantal wagens van de rally tegen die allemaal terug reden naar Tsjechië.

Onderweg hadden we al een aantal Franse overwinteraars met hun campers gezien maar toen we het schiereiland opreden richting Dakhla wisten we niet wat we zagen. Een lichte cultuurschok was het gevolg. Op ieder plekje met uitzicht op zee stonden de gepensioneerde Fransen en Italianen met hun campers met honderden naast elkaar. Toen we een eind verder ook maar een plekje uitgezocht hadden bleek dat we weer in het land van de crocs beland waren!

Dakhla is een garnizoensstad dus zie je er ook erg veel militairen en kazernes. De stad zelf was erg schoon en zeer goed onderhouden. Na het kopen van brood en het pinnen van geld moesten we ook nog even tanken. Dat is hier weer leuk, € 0.60 voor een liter diesel. De Marokkaanse regering subsidieert alle producten hier in de Westelijke Sahara om mensen te stimuleren om zich daar te gaan vestigen. De Westelijke Sahara is namelijk toen de Spanjaarden zich terugtrokken door Marokko geannexeerd. De Mauritaniërs trokken zich na een aantal jaren terug uit het zuidelijk gedeelte wat Marokko toen ook heeft bezet. De Saharawi nomaden hebben zich middels Polisario tegen de Marokkanen verzet. Op dit moment is het rustig en proberen beide partijen om er d.m.v. praten samen uit te komen.

Na het tanken de camper voor het eerst sinds 3 jaar maar eens een keer laten wassen. Hier hadden ze weer de beschikking over een hoge druk reiniger en de onderkant kon wel een wasbeurt gebruiken. Toen ze klaar waren was de wasplaats een grote blubzooi. We zijn naar een camping gereden omdat we onze watertanks ook nog moesten vullen. Op de camping kwamen we een oude bekende uit de Harz tegen. Bij hem zijn we  in 2006 2 maal naar een 4x4 truck wezen kijken. Natuurlijk weer de nodige info en kennis uitgewisseld. Hij rijdt met aluminium velgen rond van militaire voertuigen uit Afghanistan. Dat scheelt aan gewicht maar liefst 40 kg per velg. Omdat we toch overschakelen naar een kleinere band natuurlijk erg interessant voor ons. De camper ook nog even doorgesmeerd waardoor we hopelijk helemaal klaar zijn voor de terugreis. Met de motor zijn we 3  maal naar de markt geweest waar werkelijk alles te koop is. We hebben er veel verse groenten en fruit gekocht. Wat te denken van verse erwten; verse tuinbonen, bloemkool enz.. We hebben er zelfs aardbeien gekocht. Dit alles niet tegen die woekerprijzen die we gewend waren, maar bijna voor niets! Een paar kilometer buiten Dakhla staan grote plastic kassen waar alle groenten gekweekt worden. Bij het boren naar olie is men blijkbaar overal op water gestoten waardoor men voldoende heeft om de groenten te bevloeien.

Vanuit Dakhla zijn we naar Boudjour gereden. Boudjour is een slaperig provinciestadje. Hier zagen we weer de slagers die de geitenkoppen en kamelenpoten buiten voor de winkel hadden hangen  om te laten zien wat hun assortiment is en hoe vers het vlees is. Hoe meer bloed er vloeit, hoe verser het vlees is. Is het bloed droog en komen er vliegen op dan kun je beter naar een andere slager gaan! 2 dagen in Boudjour op een camping aan het strand gestaan. Zowel in Dakhla als Boudjour zijn we door kinderen met stenen bekogeld. Dachten wij dat het iets was van oost Turkije; hier komt het dus ook voor! Het is een gevolg van die rare toeristen die overal pennen en andere zaken aan de kinderen uitdelen. Gevolg is dat ze niet meer naar school gaan omdat daar niets te halen valt en dat ze buitenlanders die niets geven maar trakteren op een paar stenen. Vanuit Boudjour zijn we naar Layouna Plage gereden alwaar we 16 jaar geleden ook al eens waren geweest. We kenden er niets meer van terug. Nu was er een mooie boulevard, overal huizen en hotels in aanbouw en soms ook alweer in verval. We stonden te midden van de overwinteraars op een betaalde parking met zicht op zee. Aangaande de kledingkeuze zagen we de volgende verschillen: De overwinteraars komen uit het noorden en lopen ongeacht de temperatuur in korte broek en shirt met korte mouwen rond terwijl wij; uit het zuiden komende; met een lange broek en vest aan lopen. Daartegen lopen de Marokkanen rond in winterjas, bivakmuts en zelfs met handschoenen aan! Het is een leuk contrast als dat allemaal door elkaar heen loopt!

Vanaf Zuid Mauritanië rijden we nu al zo'n 2000 km door de woestijn. Ondanks dat de woestijn in bloei staat vinden we het toch maar een saaie bedoeling. Je kunt zeker 100 km ver weg kijken en je ziet nog niets! Zo konden we Dakhla al zien liggen terwijl het nog 120 km rijden was. Buiten af en toe een grote droge rivier waar je doorheen moet en soms prachtige zandduinen is het maar een eentonige bedoeling. De plaatsen die we in de west Sahara bezocht hebben zijn allemaal garnizoensplaatsen en het barst er dan ook van de militairen. Ook op de parkeerplaatsen komen ze je dagelijks controleren!

Na in Layouna nog even gepind te hebben de nodige boodschappen gedaan. Het is toch wel weer erg gemakkelijk dat je bij iedere geldautomaat geld uit de muur kunt halen. Omdat hier de subsidie voor de westelijke Sahara eindigt ook nog maar even  500 liter  diesel getankt voor €0,60 per liter. Vanaf  nu kost hij richting het noorden €0,90 per liter dus dat was snel even € 150,- verdienen! Vanuit Layouna zijn we naar de Lagune van Naya gereden. Het is een prachtig natuurreservaat waar je veel vogels kunt bewonderen en waar de duinen aan de rand van de Lagune indrukwekkend zijn. Je kunt er voor € 2,- aan de lagune overnachten.

Onze volgende stop richting het noorden was Qued Chbika. Hier hebben we prachtig gestaan op de rand van een klif met uitzicht op de duinen en de zee. We hebben er strandwandelingen gemaakt en genoten van de verschillende vogels die in en om het water zaten. De tweede dag was het erg winderig en guur. Na een nachtje van schommelen met de camper en een fluitende wind zijn we vertrokken.  In Tan-Tan plage een parkeerplaats gevonden aan de boulevard.

Na een dagje in Tan-Tan plage zijn we naar Guelmime gereden. In Guelmime de voorraad weer op pijl gebracht. Wederom ontzettend veel verse groenten te koop want ook buiten de stad stonden weer veel kassen. Momenteel is het aardbeientijd want deze worden op iedere hoek van de straat aangeboden. Als we straks thuis komen hebben we werkelijk alle groenten al vers gehad op de asperges na. Met wat geluk kunnen we deze direct op de terugweg mee nemen! We hebben verders al overal geprobeerd om bier en wijn te kopen. Dit is ons tot nu toe nog niet gelukt dus teren we maar verder op onze voorraad uit Senegal. Volgens de boeken moeten we in Ouarzazate weer een biertje kunnen kopen en tot die tijd reikt de Senegalese voorraad wel! Via een prachtige weg vanuit Guelmime naar Sidi Ifni gereden. Dit stukje mooie kust hadden we 16 jaar geleden ook al bezocht en we vonden het toen erg mooi. Helaas zijn er ondertussen meer mensen onder de indruk van dit stukje kust want er waren inmiddels 3 campings overvol met overwinteraars. De "witte plaag" is hier dus ook al te vinden!  Een stuk buiten Sidi Ifni een bushcamp gemaakt boven op een klif. Overigens kun je en mag je hier nog overal vrij kamperen en zijn er veel mogelijkheden.

Ook Mirleft, Anglou plage en Tiznit waren overspoeld met de overwinteraars. Wederom alle campings vol en we wilden een keer de was doen! In Tiznit heerlijk rond lopen slenteren door de souks en Chantel heeft haar 93e paar schoenen gekocht! Op de parking terug gekomen bleek dat we er niet mochten overnachten en er liepen de nodige jongens met flyers rond van nieuwe campings een eindje buiten de stad. Richting Guelmime vonden we zo'n nieuwe camping in aanbouw! Het sanitair was geweldig; zelfs het plafond was betegeld en alles was (nog) superschoon.
Via de Tizi-Mighertpas van 1057 meter naar Bouizakarna gereden. Vandaar zijn we richting Tata gereden over een mooie  route langs de uitlopers van de Anti-Atlas. Over 300 km kwamen we maar een 10-tal tegenliggers tegen dus dachten we de "witte plaag" te zijn ontvlucht.  De route ging gedeeltelijk over een smalle teerweg en gedeeltelijk over een mooie piste. In Tata wilden we op de camping omdat we 's avonds ook wel eens een keer over de souks wilden slenteren. Op de camping was geen plaats meer en het nabijgelegen zwembad wat ook bij de camping hoorde was ook helemaal vol geparkeerd. Er stonden zelfs een 20-tal campers gewoon om de baden heen! Gelukkig was er nog plaats op de parkeerplaats voor het zwembad. Af en toe denken we wel eens; hadden ze hier maar geen teerwegen aangelegd, maar misschien komen wij als bejaarden ook nog wel een keer terug in zo een tupperware autootje. Enkele malen het dorpje rondgeslenterd en genoten van de bedrijvigheid en de typisch Marokkaanse sfeer. Ton heeft zich ook nog even een modieus Marokkaans kapsel aan laten meten en nu de haren weer wat korter zijn is hij bijna helemaal wit. Is dat van de zon of van de zorgen?
 
Na twee dagen Tata was het weer tijd om verder te rijden. Eerst wilden we van Foum-Zguid over een moeilijke piste naar Mhamid rijden, maar dit werd ons afgeraden omdat we alleen waren. Helaas komen we op dit moment geen 4x4 overlanders meer tegen. Als alternatief hebben we nu de piste van Foum-Zguid naar Zagora gereden. Deze was ook erg zwaar met name doordat de piste vol lag met scherpe stenen. Onderweg gaf Ton nog aan dat zelfs rallyrijders hier een hekel aan hebben vanwege de kans op lekke banden. En wat overkomt ons natuurlijk: Juist, ook weer een lekke band! We zijn ondertussen in niets zo goed op elkaar ingespeeld als in het wisselen van banden. Toen we bijna klaar waren kregen we nog hulp van iemand uit een dorpje zeker 2 km verderop. Hij vond dat we wel lang stil stonden en kwam eens polshoogte nemen. Toen we klaar waren wilde hij niets hebben. We hebben hem een pakje sigaretten en een aansteker gegeven en zijn kinderen enkele snoepjes. Blij vertrokken ze weer de woestijn in.

Wij gingen rustig verder over de steentjes richting Zagora. Een 15 km voor Zagora kwam ons een tegenligger tegemoet welke stopte en uitstapte. Hij begon te zwaaien en gebaren te maken dat we moesten stoppen wat we dan ook deden. Het bleek Ali te zijn die een telefoontje had gehad over een gestrande truck in de woestijn en wilde ons komen helpen. Een leuk gebaar, maar we waren inmiddels op het repareren van de kapotte band na klaar. Hem verteld dat ik deze op de camping in alle rust zelf repareerde en dat vond hij maar niets. Het was veel te zwaar werk alleen en hij wilde helpen. We moesten maar even achter hem aan rijden naar zijn garage en dan konden we nog zien wat we deden. De garage lag op de weg naar de camping dus even zijn garagebedrijf bezocht. Het was meer een sticker en fotogalerij van alle rally's die ooit in Zagora langs zijn gekomen. Voor 30 Dirham ( €2,70) zijn we overeengekomen dat hij de band zou repareren en monteren. Daarvoor zouden we maandag terugkomen.
 
Op zondag de Souk (weekmarkt) van Zagora bezocht. Het is een ongelooflijk grote markt waar werkelijk alles te koop is. Je moet het vergelijken met de Makro, Hanos of Sligro, maar dan ligt alles op de grond en dieren worden ter plaatse geslacht of levend aan de man gebracht. Zo komen mensen van heinde en ver hun inkopen voor langere tijd doen en die huren dan een ezeltje met kar waarin ze al hun aankopen leggen om deze naar hun auto te brengen. Alles is er supervers en spotgoedkoop. Alleen al van de sfeer op zo een markt kun je de gehele dag genieten.
Maandagmorgen terug gegaan naar Ali zijn garage voor de band te repareren. Dit was snel genoeg gebeurd, maar toen er weer 7 Bar inzat ontdekten we een 4-tal scheuren van ongeveer een centimeter diep vlak langs de velg. Ton vond het onverantwoord om deze band weer te monteren, maar ook om deze weer als reserveband te gaan gebruiken. Er bleef niets anders over dan op zoek te gaan naar een andere band. Als verjaardagscadeau heeft Chantel een mooie Michelin XZL gekregen. Hij was gebruikt en zal wel bij een of andere rally hier achter zijn gebleven. Zo zal onze band over een poosje ook wel weer aan de man gebracht worden! Na 6 uurtjes in de kou, storm en stromende regen bij de garage te hebben gewacht konden we weer terug naar de camping om ons te drogen en op te warmen. Daarna nog even lekker uit wezen eten waarna we het verjaardagsfeest met onze laatste alcoholische versnaperingen hebben afgesloten.

Gisteren was er een Belg bij de garage aangekomen en in de tussentijd dat wij op de band stonden te wachten kwamen er twee Duitsers met een MB bus bij de garage aan. Achter hun stopte dezelfde Peugeot die ons op de piste had opgepikt. Natuurlijk ga je aan de praat en nu bleken we alle 3 op de piste te zijn opgepikt met een lulverhaal over lekkages en kapotte lagers! Wij hadden inderdaad een band te repareren, maar bij de Belg werd een versteviging aan de vooras gelast en bij de Duitser een keerring van de oliepomp vervangen. Slimme jongens die Marokkanen! Het werk dat ze leveren doen ze perfect, maar de manier waarop ze klanten werven klopt niet helemaal! Ga dus alleen naar "Chez Ali Racing" Als het uit eigen initiatief is en ook noodzakelijk! Overigens zijn er genoeg goede garages in Zagora.

De Route van Zagora naar Ouarzazate was prachtig.  Hij loopt door de Draa vallei. Eerst reden we langs lemen dorpen ( ksars) en kasba's. Daarna moesten we over een pas van 1700 meter. We keken op weg omhoog  in diepe door het water uitgeholde kloven. Langs de weg zeer kleurrijk gesteente; rood,groen geel bruin, het leek wel of alles geverfd was. Onderweg zagen we ook de restanten van de regen van gisteren. Veel modder over de wegen en op een plek zelfs de weg versperd door grote rotsblokken die naar beneden waren komen vallen. In Ouarzazate aangekomen eerst naar de enige supermarkt gereden waar men bier en wijn kon kopen. We hadden in Senegal een nog veel grotere voorraad aan moeten leggen want bier en wijn zijn onbetaalbaar hier in Marokko! Ook nog even wat verder rondgewandeld in de stad welke ook compleet onherkenbaar was ten opzichte van 16 jaar geleden. Ook de oude Kasba nog even bezocht.

Ondertussen zijn we ook weer beland in de streek van de opdringerige verkopers en verkopers die alleen maar willen ruilen. Ton zag een oud leren Berber voorraadtasje en vroeg wat het moest kosten. Hij vroeg maar liefst 950 Dirham. ( ongeveer €90,- ). Te veel dus en toen vroeg de verkoper of we geen kleren te ruilen hadden. Naar de camper en er een oude broek en een paar oude truien gehaald en nog wat T-shirts van Chantel. Terug bij de winkel werden de T-shirts direct aan de kant geschoven want daar konden de moslim vrouwen niets mee doen en er moest nog 500 Dirham bijbetaald worden. Toen Ton direct weer alles begon in te pakken werd het al 400 en uiteindelijk hoefde er niets meer bijbetaald te worden. De kleren waren eigenlijk om onderweg nog ergens af te geven, maar nu hebben we er dus een mooi souvenir voor gekregen!

In Ouarzazate was het weer prachtig weer en hebben we een dagje niets gedaan en lekker van het zonnetje genoten. De dag erop weer op pad en onderweg zagen we steeds de besneeuwde toppen van de hoge Atlas. In Boumalne zijn we de Dadeskloof ingereden tot boven op de pas. Eigenlijk wilden we via een mooie piste naar de Todrakloof rijden maar omdat de piste als erg stenig en als een bandenkiller te boek stond hebben we hier helaas van af moeten zien. De kwaliteit van de banden is al erg slecht en we hebben geen zin om nog meer nieuwe banden te kopen alvorens we weer thuis zijn. De kloof en de pas waren erg mooi en spectaculair.

Vanuit de Dadeskloof zijn we via de "normale" weg naar Tineghir gereden en van daaruit naar de Todrakloof. Deze was ook erg indrukwekkend. De Todrakloof is op enkele plaatsen erg smal en ontzettend steil.  Waren we 16 jaar geleden nog bijna alleen in de kloof, nu werden we vergezeld door touringcars vol toeristen. De commercie had ook toegeslagen en de hele weg stond vol met souvenirkraampjes. Het was op sommige plaatsen zo druk in de kloof dat we de teer/betonweg hebben verlaten en door de rivier zijn gaan rijden. Nu hadden de toeristen nog iets anders te zien dan de kloof!

Op camping Le Soleil hebben we in het dal van de kloof overnacht. Overwinteraars zie je hier niet meer dus het was er lekker rustig. De dag erop besloten om nog een dagje langer te blijven om de was te laten doen, wat aan de auto te sleutelen en met de motor te gaan toeren. Met de motor eerst inkopen gedaan in Tinegher en daarna door de kloof naar Tamtattouchte gereden. Het was een prachtige tocht door de Todravallei. Onderweg zagen we vrouwen lopen met bossen takken en hooi op de rug. Ook kwamen we ezels tegen die volgeladen waren met hooi op weg naar het dorp. Hier zijn we weer in een authentiek stukje Marokko beland wat ons ontzettend goed bevalt. Vanaf de West Sahara is het flink kouder gaan worden en hebben we 's morgens startproblemen. Met eventueel vorst in het vooruitzicht maakten we ons daar een beetje zorgen over. Na wat denkwerk in de nachtelijke uren kwam Ton tot de conclusie dat het wel eens te maken kon hebben met de noodkabel die we in Senegal gelegd hebben van de startknop naar de startmotor. Mogelijk hebben we daarmee ook een of ander gloeisysteem uitgeschakeld. Daarom de oude kabel weer opgezocht achter het dashboard en deze verlengt. Bij het starten kan ik deze dan ook even wat stroom geven waardoor het gloeisysteem wel zijn werk kan doen. Bij de test werkte het perfect dus het nachtelijk denkwerk is niet voor niets geweest.

Via Errachida over een saaie weg naar Meski gereden.  Deze oase staat bekend om zijn warme bronnen genoemd Source Bleu. De bron heet zo omdat vroeger de Toearegs hier kwamen en die worden vaak blauwmannen genoemd. Er is een camping met een zwembad nog gegraven door mannen van het Franse vreemdelingen legioen in 1950. Rondom de oase is het helaas een grote vuilnisbelt. Het was erg druk op de camping omdat er 2 grote georganiseerde reisgezelschappen waren. En zo stonden we ineens  tussen 37 Duitse campers! Een van de reisleidsters was Renate die we in 2010 in Luxor (Egypte) en in 2011 in Villanculos ( Mozambiek) getroffen hadden. Zo zie je maar weer dat de wereld niet groter is als een dorp. Vroeg of laat kom je elkaar weer tegen. Het was zondag dus ook erg druk met mensen uit de stad Errachida. De vrouwen zwemmen er met alle kleding aan en zeer veel mannelijke Marokkanen zitten de gehele dag te loeren naar de schaars geklede Europese vrouwen. Wat een zielpoten!  
De volgende dag zijn we de drukte ontvlucht en weer verder gegaan. Eerst reden we door de Ziz kloof welke prachtig was en daarna reden we de hoge Atlas over. Overal lag nog sneeuw en er stond een zeer harde wind bij een temperatuur van maar 3 graden. We wilden in Middelt overnachten maar omdat het er zo ontzettend koud was besloten om door te rijden naar Fes. We hebben niet de hoofdweg genomen maar zijn via een smalle alternatieve route door de bergen naar Fes gereden. Hier kwam niemand en we reden echt door het platteland van Marokko. Toen we de Atlas langzaam achter ons lieten zagen we veel boerenbedrijfjes en heel veel fruitteelt.
 
Fes is een grote stad met zeer veel verkeer. Het is dan ook een grote chaos, met name door de chaotische manier van rijden van de Marokkanen. Er staan overal stoplichten maar ook politieagenten die averechts werken op de stoplichten. Op weg naar de camping zagen we een Frans georiënteerde supermarkt waar we meteen zijn gestopt. De laatste boodschappen gedaan en nu moeten we er mee thuis kunnen komen. Tegen het donker kwamen we op de camping aan welke geheel onder water stond door de hevige regenval. Nu stond er in de boeken wel vermeld dat er een zwembad was, maar daar hadden we ons iets anders bij voorgesteld. Het heeft er twee dagen en nachten continu geregend en het zwembad werd steeds groter. De eenden zwommen zelfs voor de camper door welke we hebben moeten verzetten om droge voeten te houden. Voor het eerst deze reis moest de kachel aan en we hebben het ons maar gezellig gemaakt met een muziekje en een borreltje. We konden weinig ondernemen en zijn maar begonnen met de camper van binnen schoon te maken. Dat kan ook maar gebeurd zijn.

Na twee dagen continu regen bij een temperatuur van 9 graden scheen eindelijk weer eens de zon. Op de camping werd ons voor € 50,- een rondleiding in de oude Medina aangeboden. Dat was wel erg veel en daarom zijn we het zelf gaan doen. Inclusief vervoer heen en terug waren we voor €6,- klaar. Afzetters zijn het hier in het noorden! We hebben 4 uur in de Medina rondgestruind en er genoten van een omgeving en sfeer die honderden jaren oud is. Alles is er weer te koop en als geïnteresseerde in een goed stuk vlees valt het je natuurlijk op dat er nog slagers zijn die gespecialiseerd zijn in bijvoorbeeld koppen, darmen en ingewanden of alleen maar in poten en staarten. Er moet toch minstens een lekker soepje van te trekken zijn!

Terug op de camping bleek er een Nederlands gezelschap van 9 campers rond onze camper te staan. Alleen hadden €2300,- betaald om via een georganiseerde route 40 dagen in Marokko rond te reizen. Het was een grote klaagzang want de meesten hadden problemen met Marokko en dan ging het vooral om de sanitaire voorzieningen op campings die overigens niet meer dan gemiddeld €5,- kosten. Zulke lui hebben alles in hun dure campers, maar die moeten schoon blijven. Beter is dat zulke lui gewoon in Holland op een camping gaan staan en €80,- per dag betalen. Overigens zullen ze ook dan nog wel wat te klagen hebben.
Overigens is het ook triest dat mensen zoveel moeten betalen voor een reis met eigen camper in een van de gemakkelijkst te bereizen landen van Afrika. Het is niet het eerste reisgezelschap wat we tegen komen en de organisatoren hiervan worden al vakantievierend rijk.

Vanuit Fes zijn we via Meknes door een heuvelachtig groen landschap met veel wilde bloemen en sinaasappelboomgaarden naar Ouazzane gereden. Langzaam aan kwamen we in het Rif gebergte. Deze regio staat bekend om zijn Kif; de "marihuana". Het woord Kif is Arabisch voor genieten. Economisch gezien is het Rif een van de slechtste streken van Marokko en daarom word hier bijna overal Kif geteeld. Natuurlijk werd ons ook een onsje aangeboden, maar dat hebben we maar afgewimpeld onder het mom van dat hij 40 jaar te laat was! Natuurlijk wel nog even naar de prijs geïnformeerd. Uiteindelijk konden we een kilo kopen voor €200,-. Na onderhandelen zou er dus ongeveer €50,- overblijven. Dat is dus een koopje, maar de prijs niet waard om aan de grens opgepakt te worden!

In Ouazzane hebben we overnacht bij  het Rif motel. De dag erop zijn we naar Chefchaouen gereden. We kregen weer te maken met wat hogere bergen en we zagen zelfs weer sneeuw op sommige bergtoppen liggen. Chefchaouen is een mooi dorp dat aan de voet ligt van twee hoornachtige bergen.  De huizen in de oude stad zijn blauw geschilderd om te voorkomen dat er muggen en vliegen in huis komen. Het oude dorp is geheel tegen een berg aangebouwd en alle straatje zijn erg smal. Er omheen ligt het nieuwe gedeelte van het dorp welke ook tegen de bergwand opgebouwd is. De straten lopen daardoor allemaal steil omhoog en het was een hele tour om op de camping te komen welke geheel boven op de berg lag. Je had er wel een prachtig uitzicht over het dorp. Vanuit de camping zijn we naar de oude stad gelopen en hier heerlijk rond geslenterd. Veel winkeliers bieden er allerlei natuurlijke kleurstoffen aan om kleding te kleuren of om aan de verf toe te voegen. Het is een zeer kleurrijk geheel tussen alle blauwe muren. Verders allemaal prachtige kleine winkeltjes waar af en toe zo veel in ligt dat de verkoper op straat moet gaan zitten! Omdat we zeker 300 meter omlaag waren gelopen via een steil pad en nog steilere smalle straatjes hebben we ons maar met een taxi terug laten brengen naar de camping.

Wat we nog niet vermeld hebben is dat de Marokkaanse politie een nieuw speeltje heeft. Ondertussen zijn we wel honderd keer met de lasergun op onze snelheid gecontroleerd. Meestal ben je echter gewaarschuwd door de vriendelijke tegenliggers of we konden gewoon niet harder. We rijden dus nog steeds rond zonder ook maar een bekeuring gehad te hebben en gezien de geluiden van veel anderen is dat een uitzondering! Ik zou hier niet graag met de Audi rondrijden want dan ging ons schamele inkomen op aan de bekeuringen. Verders zijn er veel politiecontroles. Ze worden allemaal aangekondigd. Eerst staat er een bord met: "snelheid minderen, controle politie" en 20 meter verder staat het bord "stop, controle politie". De werkelijke controle is echter pas een 30 meter verder en menigeen rijdt dan door tot bij de politie. Daar krijg je dan direct een bekeuring van € 70,- omdat je niet bij het stopbord gestopt bent! Je moet er stoppen en wachten tot ze je toestemming geven om door te rijden. Enerzijds goed dat ze privacy van andere weggebruikers hoog in het vaandel hebben staan; anderzijds is het zeer verwarrend. Verders denken wij dat de privacy meer te maken heeft met het feit dat we dan niet kunnen zien hoe ze hun eigen zakken vullen!
 
's Nachts werden we wakker van een heen en weer schuddende camper en hevige donderslagen. Het slechte weer achtervolgt ons dus. 's Morgens regende het nog steeds en de weersvoorspelling voor de komende dagen was niet al te best. Daarom maar weer verder gereden naar de kust alwaar de buien vaak overwaaien! Gelukkig klopte onze veronderstelling en was het weer nog een beetje aangenaam in Martil. Ook hier waren we al geweest en ook dit toenmalige dorpje; nu uitgegroeid tot een mondaine badplaats was compleet onherkenbaar. We hebben er heerlijk over de boulevard gewandeld en verders natuurlijk weer over de kleine marktjes die je in iedere wijk wel weer eentje vind. Hier ook weer verse garnalen gevonden die we deze keer maar eens als voorgerecht hebben bereid. Als nagerecht natuurlijk weer verse aardbeien! Waaiden de buien de eerste twee dagen nog over; de derde dag hadden we ook aan de kust de nodige onweersbuien. Tussen de buien door toch nog even naar de markt geweest en in Tetouane naar de Marjane. Dit is een megasupermarkt naar Frans voorbeeld. Hier maar een poos rondgekeken en een boodschappenlijst gemaakt om voordat we naar de haven rijden nog snel even inkopen te doen. Verders de camper aan de binnenkant al helemaal schoon gemaakt dus dat hoeft thuis niet meer te gebeuren. Verder hebben we ons veel bezig moeten houden met thuis. Verwarmingsketel die niet wil opstarten. Auto die niet meer door de APK komt. Website die wij ontregeld hadden. Satelliet die ingesteld moest worden.  Papieren regelen voor auto die naar de sloop moest, enz.. Gelukkig hebben we aan Marcel en Jeannette een paar goede zaakwaarnemers en komt alles in orde voordat wij thuis zijn. Nu zijn we helaas genoodzaakt om op internet alvast te gaan zoeken naar een nieuw wagentje voor Chantel.

Na 3 dagen  zijn we weer vertrokken voor onze laatste kilometers op het Afrikaanse continent. Eerst nog even naar de Marjane geweest om wat boodschappen te doen en daarna via de  kustweg naar de nieuwe haven van Tanger; Tanger Med. Al snel werd duidelijk dat we hier in het noorden in een ander stukje Marokko zijn beland. De ezeltjes zijn ingeruild voor dikke BMW's Mercedessen en Porsches.  De prachtige route liep afwisselend langs de zee en dan weer een stuk door de bergen. Aan zee kwam je telkens bij mooie boulevards uit met nog mooiere en luxe woningen en hotels. De laatste kilometers richting haven zagen we veel "zwarte Afrikanen" die als verstekeling mee wilden rijden naar Europa. Deze mensen zijn continu op zoek naar manieren om Europa in te komen. Voor hun het beloofde continent wat vanaf Marokko zichtbaar is. Je kunt namelijk Spanje en Gibraltar goed zien liggen. Een Porsche die voor ons reed stopte bij al deze groepjes en deelde eten uit. Zo zie je maar weer dat er ook Marokkanen zijn die zich positief bekommeren om hun medemensen!

Tanger Med is een nieuwe haven waarvan je zou verwachten dat alles dan overzichtelijk georganiseerd is. Niets is minder waar en het is "een zootje ongeregeld".  Hier is beslist geen Europeaan ingehuurd om een goed georganiseerd havengebeuren te laten plaats vinden. Het was een zeer onduidelijk gebeuren waar je nog steeds van hokje naar hokje gesleept word welke honderden meters uit elkaar liggen. Via een ingewikkelde route op het haven terrein kom je dan bij de röntgenwagen uit. Deze moest nog even een stel röntgenfoto's maken van de King waarna er ook nog een fysieke bagagecontrole plaats vond.  Eenmaal op de kade aangekomen werden we in nette rijen neergezet. Om 22.00 uur begon het inschepen. Ondanks aanwijzingen van personeel welke rij voertuigen mocht gaan rijden waren er natuurlijk ook weer de nodige "voorkruipers".  Tot 3 keer toe heeft Ton ze met veel getoeter op hun plaats terug gedrukt door ze met millimeterwerk de pas af te snijden. Dan ontstond er nog eerst een hoop gescheld in het Arabisch en het Hollands wat beiden niet verstaan, maar waarvan de boodschap wel duidelijk was! Voor we de boot op mochten rijden kregen we nog een laatste controle. Er werd met schijnwerpers overal onder de auto gekeken en ook de binnenkant werd gecontroleerd.  Dit is om proberen te voorkomen dat er illegalen mee naar Europa "liften". Eenmaal ingescheept kregen we de sleutels van onze hut. De hut ingeruimd en nog even een laatste blik op Afrika geworpen en toen lekker gaan slapen! We hebben met tranen in de ogen afscheid genomen van een continent waar je na 19 maanden van bent gaan houden. Het is dat we nog meer van de wereld willen zien, maar anders wisten we het wel!

Na een rustige overtocht van 36 uur kwamen we in Sete aan. Ook hier weer de gebruikelijke chaos met het van de veerboot afrijden. Wat dat betreft hadden we het idee nog steeds in Afrika te zijn. Na 4 uur waren we eindelijk door de douane en waren onze carnets voor de laatste keer van een stempel voorzien. Wat betreft de werkwijze van de Franse douane waanden we ons ook nog steeds in Afrika. Alle Europeanen mochten zo door rijden terwijl alle Marokkanen de auto's, busjes en aanhangers helemaal moesten uitpakken. Wij waren van mening dat hier nog echt sprake was van discriminatie.

We waren van plan om rustig naar huis te rijden en onderweg nog enkele malen te overnachten. Het was echter slecht weer en we zijn maar de tolweg opgegaan zodat het lekker opschoot. Toen we op de 10 baans tolweg in Montpellier reden wisten we dat we niet meer in Afrika waren. Ook een bezoek aan een supermarkt in Nimes bevestigde dat. We hebben in Lyon overnacht en het ging die nacht steeds harder regenen. In de stromende regen weer verder richting noorden en in Luxemburg sneeuwde het zelfs. Tijdens het tanken waaiden we bijna uit onze broek en het besluit om snel door te rijden naar huis was snel genomen. Met deze weersomstandigheden hadden we geen zin meer om nog ergens te overnachten. Tegen half 8 kwamen we aan in Twisteden en was de King na 3 jaar weer thuis!

Na 19 maanden en 64.000 km zit onze rondreis door Afrika erop en komt er een einde aan het onbegrensde nomadenleven.  Aan stille sensaties, de afzondering, het oneindige, de afwisseling, soms zware tijden en soms ontspannende tijden komt een einde. We hebben vooral in het westen door een droomachtig mooi oorspronkelijk Afrika gereden met over het algemeen ongelooflijk leuke mensen, zeer vriendelijk, altijd hulpbereid en met een uitstraling die we in Europa zelden vinden! Wil je een oorspronkelijk Afrika zien, dan moet je wel de teerweg verlaten.
Al reizende leer je natuurlijk veel; veel van jezelf en veel van anderen. Zo hebben we geleerd dat het voor langere tijd "samen reizen" met anderen soms erg moeilijk is omdat iedere overlander zijn eigen manier van reizen ontwikkeld heeft. Een eigen reisritme met eigen rituelen, eigen verwachtingen en een eigen stukje persoonlijkheid maken dit moeilijk; zo niet onmogelijk.

Van de Afrikanen hebben we geleerd dat wij elkaar niet kunnen begrijpen met de geest, maar enkel met het hart. In principe blijft ieder mens voor zijn medemens een geheim. Een mens kan een mens al moeilijk begrijpen, laat staan een volk een volk! We hebben regelmatig tussen de "lokalen" geleefd en van hun geleerd hoe je werkelijk met niets van iedere dag kunt genieten. In dat " leren" zit het verschil tussen de "vreemdelingen" die wij zijn en de "lokalen"die we niet kunnen worden.
 
Tijdens zo'n reis maak je heel veel mee. Soms heb je het gevoel dat je bezig bent met "overleven" en op hetzelfde moment kun je genieten van alle dingen die op je af komen. Er zijn dagen dat je de hele dag hard moet werken, maar er zijn natuurlijk ook echte vakantiedagen. Er zijn dagen vol spanning maar ook dagen met ontspanning. De ene dag zit alles mee, de andere dag zit alles tegen. Helaas verlies je tijdens zo'n reis vrienden maar gelukkig maak je ook weer nieuwe vrienden.
Naast deze overdenking zijn er natuurlijk ook andere zaken die we even kort willen samenvatten.

Ton en Chantel:

* Ton twee maal malaria gehad.
* Chantel twee maal een bezoek aan tandarts moeten brengen.
* Beiden een keer ziek als gevolg van een verkeerde maaltijd.
* Beiden een paar vingers gebroken welke zonder doktersbehandeling zijn genezen.

Dancing King:

* 9 lekke banden.
* Steun luchttank afgebroken.
* Spanningsregelaar defect.
* Chassis gebroken.
* Steun olietank lier afgebroken.
* Olie keerring krukas kapot.
* Twee spiegels er af gereden.
* 1 kapotte huishoudaccu.
* breuk in de kabel van de startknop naar de startmotor

Algemeen:

* 29 landen bezocht.
* 64.000 km met Dancing King gereden.
* 4.000 km met de motor rond gereden.
* 7 bekeuringen gehad waarvan geen enkele betaald.
* 3 maal ruzie met de politie gehad.
* Vele malen woorden met beambten en € 0,-  aan smeergeld betaald.

Omdat we het nodige aan "Dancing King"moeten repareren en veranderen hebben we besloten om deze keer wat langer thuis te blijven. We hebben dan ook de tijd om ons optrekje in Twisteden eindelijk af te maken.
In 2014 beginnen we weer aan ons "Nomadenleven".
We willen iedereen bedanken die ons gevolgd heeft op de website en we hopen dat jullie ook in de toekomst onze trouwe volgers blijven. Een extra bedankje aan de trouwe skypers en e-mailers. 


 




 

  
Powered by CMSimple